PROF DR METİN ÖZATA

Diyabet yani şeker hastalarında HbA1c nin normal seviyelere gelmesine rağmen komplikasyonlar bazı hastalarda olabilmektedir. Diğer bir konu da aynı HbA1c ye sahip diyabet hastalarının bazısında komplikasyon yok iken diğerinde olabilmektedir. Bunun nedenini açıklamaya çalışan bilim adamları genetik yapı kadar günlük kan şekeri oynamalarının (glukoz variyabilite) komplikasyon gelişmesinde önemli rol oynayabileceği yönündedir. Bu durumda yapılacak iş sadece HbA1c değerini normal sınırlara getirmek değil günlük kan şekeri oynamalarını da önlemek gerekmektedir.
Kan şekerindeki yükselmelerin gün içinde fazla olması oksidatif stresi artırarak damar endoteli denen damar zarında hasar yaptığını ortaya koymuştur.
Glukoz variyabilite yani gün içi şeker oynamalarını anlamak için tüm ölçümlerin standart deviasyonunu almak gerekir.
Günlük şeker oynamalarını azaltmak için tokluk akn şekerinin 140 mg/dl altında olması daha iyidir. İnsülin kullanan hastalarda uzun etkili insülinlerin kullanılması bu konuda yardımcı olur. Günde birkaç kez insülin yerine insülin pompası kullanılması da kan şekeri oynamalarını önleyebilir. Hap yani ilaç kulanan hastalarda da tokluk kan şekeri yükselmelerini önleyecek önlemler ve ilaçlar kullanmak gerekir.
Şeker Hastalığı hasarlar hangi nedenlerle olur?

• Kan şekeri yüksekliği
• Proteinlerin şekerlenmesi veya AGE denilen glikozillenmiş (şekerlenmiş) proteinlerin kanda ve dokularda artması
• Sorbitol isimli şekerin hücre içinde birikmesi
• Serbest radikallerin yaptığı hasar
• Beslenme eksikliği
• Homosisten yüksekliği
• Tansiyon yüksekliği

Şeker hastalığının yarattığı komplikasyonlar nasıl önlenir?
- Komplikasyonları azaltmanın ilk yolu şeker ayarıdır. Yapılan bilimsel çalışmalar gerek Tip 1 gerek Tip 2 diyabetli hastalarda kan şekerinin normale yakın olmasının komplikasyonları azalttığını göstermiştir.
Ayrıca,

• Kan şekerini normale yakın tutarak.
• LDL Kolesterolü 100 mg/dl’nin altına indirerek.
• Fazla kilo varsa zayıflayarak veya normal kiloya gelerek
• Tansiyonu normale getirerek ( büyük tansiyon 13 veya altında olmalı, küçük tansiyon 8 veya altında olmalı)
• HbA1c değerini %6 civarında tutarak, HbA1c’nin bir sayı azalması küçük damar komplikasyonlarını %37 azaltır.
• Homosistein düzeyi yüksek ise düşürerek
• Serbest radikallere karşı antioksidan sebze ve meyve yemek, yenemiyorsa antioksidan vitaminler (E vitamini, C vitamini gibi) ve Benfotiamin almalı. E vitaminin günde 400 üniteden fazla alınması zararlıdır.
• Ayaklarınızın bakımını yapınız.
• Sigarayı bırakın, sigara insülin direncini arttırır, kan şekerini yükseltir ve kalp hastalığı riskiniz artar.
• Hergün yürüyüş yapın, hergün 30 dakika yürümek şekere çok faydalıdır.
• Doğru beslenin.
• Kontrollere gününde gidin.
• Aşıları yaptırın.
• Psikolojik olarak iyi olun.
• İlaçları düzenli kullanın.
• Eğitim alın ve öğrenin.

hasarlar hangi nedenlerle olur?
· Kan şekeri yüksekliği
· Proteinlerin şekerlenmesi veya AGE denilen glikozillenmiş (şekerlenmiş) proteinlerin kanda ve dokularda artması
· Sorbitol isimli şekerin hücre içinde birikmesi
· Serbest radikallerin yaptığı hasar
· Beslenme eksikliği
· Homosisten yüksekliği
· Tansiyon yüksekliği

* Şeker hastalığının yarattığı komplikasyonlar nasıl önlenir?
- Komplikasyonları azaltmanın ilk yolu şeker ayarıdır. Yapılan bilimsel çalışmalar gerek Tip 1 gerek Tip 2 diyabetli hastalarda kan şekerinin normale yakın olmasının komplikasyonları azalttığını göstermiştir.
Ayrıca,
· Kan şekerini normale yakın tutarak.
· LDL Kolesterolü 100 mg/dl’nin altına indirerek.
· Fazla kilo varsa zayıflayarak veya normal kiloya gelerek
· Tansiyonu normale getirerek ( büyük tansiyon 13 veya altında olmalı, küçük tansiyon 8 veya altında olmalı)
· HbA1c değerini %6 civarında tutarak, HbA1c’nin bir sayı azalması küçük damar komplikasyonlarını %37 azaltır.
· Homosistein düzeyi yüksek ise düşürerek
· Serbest radikallere karşı antioksidan sebze ve meyve yemek, yenemiyorsa antioksidan vitaminler (E vitamini, C vitamini gibi) ve Benfotiamin almalı. E vitaminin günde 400 üniteden fazla alınması zararlıdır.
· Ayaklarınızın bakımını yapınız.
· Sigarayı bırakın, sigara insülin direncini arttırır, kan şekerini yükseltir ve kalp hastalığı riskiniz artar.
· Hergün yürüyüş yapın, hergün 30 dakika yürümek şekere çok faydalıdır.
· Doğru beslenin.
· Kontrollere gününde gidin.
· Aşıları yaptırın.
· Psikolojik olarak iyi olun.
· İlaçları düzenli kullanın.
· Eğitim alın ve öğrenin.