PROF DR METİN ÖZATA

Polikistik over kadınlarda ve kızlarda kilo yapan önemli bir hormon bozuklugudur. Bu hastalarda insülin direnci vardır. Tüylenme hızlı kilo alma akne-sivilce olabilir. İnsülin direnci diyeti yapmak gerekir. Prof Dr Metin Özata nın İnsülin Direnci Diyeti kitabı Hayy kitap yayınlarından çıktı

POLİKİSTİK OVER NEDİR:
Polikistik over tanımı hakkında bilim adamları arasında tam bir anlaşma yoksa da Polikistik overin en önemli özellikleri:
1.Adet Düzensizliği olması (menstruasyon bozukluğu) (% 80-100 kadında)
2.Yumurtlama olmamasına (anovulasyon) bağlı kısırlık
3.Kanda androjen denen testosteron gibi erkeklik hormonlarının artması (androjen artması) ve buna bağlı tüylenme, saç dökülmesi ve sivilce (akne) görülmesi (% 75’inde görülür)
4.Yumurtalıkta kistler olması (yumurtalıkta tespih tanesi gibi kistler vardır)
5.Kanda insülin hormonu yüksekliği yani insülin direnci acıkma atakları olması ve kilo alınması ve nihayetinde şeker hastalığına eğilimin artması ve Metabolik sendrom denen (hipertansiyon, kan yağları yüksekliği, diyabet, kilo fazlalığı birlikte olması) durum fazla görülür. Polikistik overli kadınların % 20-40’ında gizli şeker ve % 5-10’unda şeker vardır.
6.Kan yağları LDL kolesterol ve trigliserid yükselir.
7.Karaciğer yağlanması sıktır (% 40)
8.Uyku bozuklukları sıktır ve uykuda nefes durması (uyku apnesi) sıktır
9.Bazı kadınlarda memede fibrokistik meme hastalığı artar


KISIRLIK:
Polikistik overde kısırlık ve düşük nedeni şunlardır:
1.Yumurtlama olmaması (anovulason)
2.Yumurta (oosit) sayısının az olması
3.Embriyo (döllenmiş ürün, bebeğin ilk hali) kalitesinin iyi olmaması
4.Rahim içini saran endometrium zarının gelişimin iyi olmaması, endometrium bozukluğu
5.Embriyonun rahime yerleşmesinde (implantasyon) bozukluk olması

GEBE KALMIŞ POLİKİSTİK OVERLİ KADINDA:
1.Düşük sıklığı fazladır. Tekrarlayan düşükleri olan kadınların % 40-80’ında Polikistik over vardır.
2.Gebelik diyabeti (şeker hastalığı) sıklığı fazladır (% 20-40’ında)
3.Gebeliğe bağlı hipertansiyon fazladır
4.Pre-eklampsi denen hastalık sıklığı fazladır.


POLİKİSTİK OVER NEDEN OLUŞUR?
1.En önemli neden genetiktir. Ailede varsa sizde de olabilir. Polikistik overli kadınların kız kardeşlerine % 40 oranında ve annelerine % 35 oranında Polikistik over görülür.
2.Obezite (fazla kilo)
3.İyi beslenmeme
4.Düşük doğum ağırlıklı doğmak
5.Kanda insülin yüksekliği yani insülin direnci
6.Stres

İNSÜLİN DİRENCİ POLİKİSTİK OVERDE EN ÖNEMLİ NEDEN
POLİKİSTİK OVERDE Tüylenmenin nedeni kanda artan insülinin yumurtalık ve böbrek üstü bezinden testosteron gibi erkeklik hormonlarının salınımını artırmasıdır. Kistlerin oluşması ve kilo alınmasının da en önemli nedeni insülin direncidir. Bu nedenle tedavide insülin etkisini azaltan ve insülin direncini kıran METFORMİN, PIOGLITOZON gibi ilaçlar kullanılır. İnsülin direnci yumurtanın bulunduğu follikül denen keseciklerin gelişmesini önler ve kistler oluşur. Bu nedenle yumutalıklar büyür. İnsülin ayrıca yumurtalıkta bulunan teka hücrelerinden testosteron salınımını artırır.

POLİKİSTİK OVERDE SAPTANAN HORMON VE BİYOKİMYA BOZUKLUKLARI
Polikistik overli bir kadında şu hormon bozuklukları olabilir:
1.LH hormonunda artma
2.Prolaktin hormonunda hafif yükselme (Mutlaka Endokrin uzmanı görmeli)
3.DHEAS hormonunda artma (DHEAS böbrek üstü bezinden salgılanır) (% 33’unde yüksektir)
4.Testosteron ve androstedion hormonlarında yükselme (tüylenme, adet bozukluğu, akne yapar). Serbest testosteron % 60’ında yüksektir
5.Kan insülin yüksekliği (bazı hastalarda yüksek çıkmayabilir) (kilo yapar)
6.SHBG de azalma
7.Kanda IGF-1 ve IGF-2 artışı (kist oluşumunu artırır)
8.Kanda anti-DNA artar
9.D vitamini düzeyi (25 OH D3) düşüktür
10.Kanda renin hormonu artar


METFORMİN İLACININ FAYDALI ETKİLERİ
Tedavide kullanılan metformin (kimyasal isimdir) şu etkilerde bulunur:
1.LH salınımını düzeltir
2.Kan şekeri kullanımı artar
3.İnsülin dienci azalır
4.Testosteron azalır
5.Tüylenme iyileşir
6.Adetler düzelir
7.Kiloda azalma olur
8.Düşük riski azalır
9.Endometrium düzelir, gebe kalma şansı artar.
10.Diyabet-Şeker hastalığı gelişimi önlenir

POLİKİSTİK OVERDE KULLANILAN DİĞER İLAÇLAR
Adet düzensizlikleri için doğum kontrol hapları, ovulasyon için klomifen gibi ilaçlar kullanılmaktadır.