İnsülin bir hormondur ve midenin
altında bulunan pankreas bezindeki beta hücrelerinden salgılanır.
Pankreas bezinden insülin salgılanması kan şekeri seviyesine göre
ayarlanır. Kanda şeker artınca ilk 1-2 dakika içinde pankreasdan
insülin salgısı hızlı olur ve buna ‘’ilk faz insülin salgısı’’
denir. Bu salgı 3-7 dakika sürer. Daha sonra ikinci faz denen salgı
oluşur ki, bu yavaş bir salgılanmadır ve devamlıdır. Pankreasdan
insülin salgılanmasının nedeni yemek yiyince kanda artan kan şekerini
düşürmek yani normale getirmek içindir.
Vücudumuz kendisi
için gerekli olan enerjiyi yediğimiz gıdalardan elde eder. Yemek
yedikten sonra gıdalar bağırsaklarda parçalanır ve ufak şeker
parçalarına dönüşür ve bağırsaktan emilerek kan akımı yoluyla
vücudumuza dağılır. Enerji sağlanması için kan şekerinin, kas,
karaciğer, yağ ve beyin gibi dokular başta olmak üzere hepsine girmesi
gerekir. Kandaki şekerin hücrelere girmesi pankreas bezinden
salgılanan insülin hormonu sayesinde olur. Kısacası İnsülin hormonu
kan şekerini düzenleyen bir hormondur. insülin hücrelerin ihtiyacından
fazla olan kan şekerini ise yağ olarak depolayan bir hormondur. Bu
nedenle insülini yüksek olan kişilerde yağlanma –kilo alımı başlar.
İnsülin Hormonu bu
görevini şu şekilde yapar:
1. Karaciğerden
glukoz (kan şekeri) yapımını azaltır
2. Kas ve yağ
dokusu tarafından kan şekeri alınmasını artırır
3. Kan şekerinin
karaciğerde glikojen olarak depolanmasını artırır
4. Yağ
dokusundan yağ asitlerinin çözülmesini önlemek
5. Keton
oluşumunu önler
6. Protein
metabolizmasını ayarlar
7. Kanda sodyum
ve potasyumu etkiler
İnsülin hormonu ayrıca
gebelikte rahimdeki bebeğin büyümesini etkilediği gibi çocukluk
döneminde büyüme ve gelişmeyi de etkiler.
İnsülin
hormonunun etkileri glukagon, adrenalin, büyüme hormonu ve kortizol
hormonları tarafından dengelenir.
Kan şekerinin
ayarlanmasında insülin çok önemli olmasına rağmen diğer hormonların da
kısmi etkileri vardır.
İnsanların bir
kısmı tok olduğu halde, yemeye devam ettiği gibi, huzursuz olduğunda,
stresli olduğunda veya üzgün olduğunda da yemek yer. Ancak şeker yükü
fazla olan ve kan şekerini ve insülin hormonunu kanda hızla
yükselten beyaz ekmek, beyaz pirinç pilavı, kurabiye gibi gıdalar,
yendikten kısa bir süre sonra tekrar acıkmaya neden olmaktadır. Bu
gıdalar yendikten sonra kanda yükselen insülin hormonu kan
şekerini daha fazla düşürerek açlık hissi duymamıza neden olmaktadır.
Karbonhidrat, yağ ve protein gibi gıdalar arasında, en fazla tokluk
hissi veren proteinlerdir. İştahın veya tat almanın oluşmasında
genlerimizin rolü de büyüktür. Bazı bilim adamları ise insanların her
gün aynı hacimde gıda aldığını, bu nedenle gıda hacminin posalı
gıdalar, meyve ve sebzelerden oluşmasının kilo kaybında önemli olduğunu
ileri sürmektedirler.
Açlık
durumunda hormonlarımızda da bazı değişiklikler olmaktadır. Açlık
durumunda kandaki şeker düşünce böbrek üstü bezinden adrenalin
hormonu salgılanır. Arkasından pankreas bezinden glukagon isimli
hormon salgılanır. Bu hormonlar yani adrenalin ve glukagon
karaciğer ve kaslarda depolanmış olan şekerin kana karışmasını
sağlarlar ve kan şekeri daha fazla düşmez. Ancak glikojenglikozdepoları biterse kan şekeri düşmeye başlar. Düşen şeker bu depo
şekerden karşılandığı gibi proteinlerin şekere dönüştürülmesi ile de
dengelenmeye çalışılır. Ancak vücudumuzdaki yağlardan şekere dönüşüm
olmaz. Burası çok ilginçtir. Kandaki şeker fazla olunca yağ halinde
depolandığı halde, yağlar şeker haline dönüşemez. Bu nedenle şeker
azlığının olduğu uzun açlıklarda bu defa yağ asitleri yanmaya başlar. Bu
arada kandaki insülin ve leptin hormonu da azalır. Bu yağ
asitleri yanınca vücudumuzda keton denen başka yağ asitleri oluşur ve
beynin çalışması için bunlar kullanılmaya başlar. Vücutta artan ketonlar
da açlık hissini artırır. dediğimiz bu
İnsülin
Direncinin Belirtileri:
1. Yorgunluk,
halsizlik
2. Hızlı Kilo
alma
3. Zor kilo
verme
4. Doymama, sık
acıkma
5. Uyku basması
6. Gün içinde
acıkma atakları olması
7. Tatlıya
düşkünlük
8. Kilo verememe
9. Terleme
10. Erkeklerde
göbeklenme
11. Kadınlarda
kalçalarda ve göbekte yağlanma
12. Tansiyonda
yükselmelerin başlaması
13. Performansda
azalma
14. Konsantrasyon
bozukluğu
15. Unutkanlık
16. Yemeklerden
sonra uyuklama
